İçindekiler 6
Kış lastiği takarken "yağı da kışlık yapalım mı?" sorusu servislerde sık duyulur. Doğru cevap: kışlık motor yağı diye ayrı bir ürün yoktur; ama seçtiğiniz yağın soğuk sınıfı (W sayısı) kış sabahlarında motorunuzun ne kadar aşınacağını belirler. Bu yazıda 0W ve 5W farkını, soğukta motorda gerçekte ne olduğunu ve bölgeye göre önerileri anlatıyoruz.
Kışlık/yazlık ayrımı nereden geliyor?#
1970'lere kadar yağlar tek dereceliydi: yazın SAE 30 veya 40, kışın SAE 10W veya 20W kullanılırdı. Viskozite indeksi iyileştiricilerin (VII polimerler) ve sentetik baz yağların gelişmesiyle çok dereceli yağlar doğdu; 5W-30 hem -30 °C'de 5W gibi akar hem 100 °C'de 30 gibi film oluşturur. Bugün kılavuzunuzdaki 5W-30 veya 0W-20 tüm yıl için geçerlidir; mevsimlik değişim gerekmez.
Soğuk motorda 10 saniyede ne olur?#
- Motor gece boyunca dururken yağ kartere iner; üst motor (kam mili, itecekler, zincir) kuru kalır.
- Marşa basıldığında yağ pompası karterden yağı emmeye çalışır. -20 °C'de 10W-40 mineral bir yağ "bal" kıvamındadır; pompa emmekte zorlanır (kavitasyon).
- Yağın kam miline ulaşması 0W yağda 1–2 saniye, 15W yağda 8–10 saniye sürebilir. Bu sürede metal-metal temas vardır.
- Motor aşınmasının önemli bir bölümü işte bu ilk saniyelerde ve motor ısınana kadarki (yaklaşık ilk 10 dakika) sürede gerçekleşir.
0W ve 5W: Sayısal fark#
| Test | 0W | 5W | 10W |
|---|---|---|---|
| Krank döndürme (CCS) sınırı | 6.200 mPa·s @ -35 °C | 6.600 mPa·s @ -30 °C | 7.000 mPa·s @ -25 °C |
| Pompalanabilirlik (MRV) sınırı | 60.000 mPa·s @ -40 °C | 60.000 mPa·s @ -35 °C | 60.000 mPa·s @ -30 °C |
| Pratik güvenli alt sınır | -35 °C ve altı | -25 / -30 °C | -15 / -20 °C |
SAE J300 değerleri. Viskozite kavramının tamamı için motor yağı viskozitesi yazımıza bakın.
Türkiye'de bölgeye göre öneri#
| Bölge | Tipik kış minimumu | Öneri (kılavuz izin veriyorsa) |
|---|---|---|
| Erzurum, Kars, Ağrı, Ardahan, Van | -25 / -35 °C | 0W-30 / 0W-20 / 0W-40 (kılavuza göre); 10W kesinlikle değil |
| Ankara, Konya, Sivas, Kayseri, Eskişehir | -15 / -22 °C | 0W veya 5W; 10W-40 sınırda |
| İstanbul, Bursa, İzmir, Marmara-Ege | -5 / -10 °C | 5W yeterli; 10W-40 kabul edilebilir |
| Antalya, Mersin, Adana, Akdeniz | 0 / +5 °C | Kılavuzdaki her seçenek uygundur; sıcak sınıf daha önemli |
0W'ya geçerken dikkat edilecekler#
- Onay korunmalı: 5W-30 VW 507 00 kullanıyorsanız 0W-30 VW 507 00 seçin. Onay aynı kaldığında sıcak koruma aynıdır.
- Sıcak sınıfı değiştirmeyin: 5W-40 isteyen bir motora 0W-20 koymak yanlıştır; 0W-40 doğru geçiştir. Seçenekler için 0W-40.
- Baz yağ kalitesi: 0W yağlar zorunlu olarak sentetiktir; fiyat farkı normaldir.
- Eski, yağ eksilten motorlar: Çok ince soğuk sınıf keçelerden sızıntıyı görünür kılabilir; bu durumda 5W-40 makul ortadır.
Kış öncesi 6 maddelik kontrol listesi#
- Yağ seviyesi ve rengi: Koyu, yoğun kokulu veya 1 yılı aşmış yağı değiştirin (bkz. değişim aralıkları).
- Antifriz donma noktası: Refraktometre ile -30 °C ve altı; rengi ve standardı için antifriz renkleri yazımıza bakın.
- Akü: Soğukta kapasite %30–40 düşer; kalın yağla birleşince marş zorlanır.
- Cam suyu: -20 °C ve altına dayanıklı antifrizli cam suyu. Bkz. Cam Suyu.
- Dizelde yakıt: Kış dizeli ve gerekirse akış iyileştirici katkı (parafin donması).
- Fren hidroliği: 2 yılı geçtiyse su oranı yükselmiştir; bkz. fren hidroliği değişimi.
